Blog

17 Ekim 2017

Dedikoduyu Neden Severiz?

Kişilik tipleri Hipokrat’tan Freud’a, tarihte nasıl sınıflandırılmıştır? Dedikodu yapmayı neden severiz? Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu son zamanlarda daha mı yaygın? Haftaya farklı konularla yeniden buluşuncaya dek keyifli okumalar!

Büyük olasılıkla tarih öncesi dönemlerde dahi var olan ve kuvvetle muhtemeldir ki bundan binlerce yıl sonra da devam edecek dedikodu sosyal yaşamın en yerilen, en kötü gözle bakılan ancak bir o kadar da vazgeçilmeyen öğelerinden. Amsterdam Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi günümüzde ofislerde yapılan konuşmaların %90’ının dedikodu kategorisi içine girebileceğini bulmuş. Georgia Institute of Technology’de yapılan bir başka araştırma ise ofisteki elektronik posta trafiğinin %15’ini dedikodunun oluşturduğunu ortaya koymuş. Peki neden dedikodu yapıyoruz? Daha da önemlisi, dedikodu yapmayı neden bu denli seviyoruz?

Antropologlar, dedikodunun insanlık tarihi boyunca diğerleriyle ilişki kurma ve bağlanma yollarından biri olduğunu söylüyor. Dedikodu öte yandan gruba destek vermeyen ve grup için çalışmayan bireyleri izole etmek için kullanılan bir araç görevi de görüyor.

İnsanların, bir diğerinin hayatına duyduğu merak yadsınamayacak bir gerçek. Bu yüzden de magazin dergileri ve ünlülerin yaşamlarına nüfuz etmeyi sağlayan televizyon programları son derece popüler. Northeastern Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan Prof. Dr. Jack Levin, özellikle iş yerinde yapılan dedikodunun duygusal sağlık için aslında yararlı olabileceğini öne sürüyor. Levin dedikodunun işlevini ve yararını anlatırken çalışanların kariyerlerini ve itibarlarını kötü duruma düşüren habis dedikoduları dışarıda tutuyor. Levin genel olarak bakıldığında dedikodunun sosyal ve profesyonel ağları bir araya getiren bir bağ olabileceğini söylüyor.

Ne var ki araştırmalar ve dedikodunun hedefi olmuş bireylerin deneyimleri dedikodunun ilişkilere zarar verdiğini; belirli bir tehdit algısına, korkuya ve içerlemeye neden olduğunu, bunların da neticede stresi beslediğini gösteriyor. Yapılan birçok araştırmaya göre iş yerindeki stres üretkenlikte ciddi düşüşlerden hastalıkların ve devamsızlıkların artmasına kadar profesyonel alanda ciddi problemlere neden oluyor.

Kadınların erkeklerden daha fazla dedikodu yaptığına dair inanış ise bir çifte standarttan ileri gitmiyor. Aslında cinsiyetler arasında farklı olan, dedikodunun niceliğiyle değil niteliğiyle alakalı. Kadınların dedikoduları hisler üzerinde yoğunlaşırken erkeklerin yaptığı dedikodular daha çok aktiviteler ya da eylemler etrafında dönüyor. Kadınların dedikoduları kişisel meseleler ve duygular üzerine yoğunlaşırken erkeklerin dedikoduları statü etrafında dönüyor. Örneğin bir kadın “Ayşe’nin sürekli sözümü kesmesine tahammül edemiyorum. Son derece saygısız bir hareket.” derken bir erkek “Hasan’ın aldığı arabayı gördün mü?” benzeri bir ifadede bulunmaya daha meyilli olabiliyor.
Kısacası tarih öncesi dönemlerden bu yana var olan dedikodu bundan sonra da var olmaya devam edecek. Zira dedikodu, grubun var olduğu her yerde olması kaçınılmaz bir sosyal olgu. Ne var ki önemli olan hem sosyal hayatta hem de iş yerinde dedikodunun karşıdakine zarar verecek hale dönüşmemesi. Zira evrimsel olarak işlevsel olan, her zaman etik olarak doğru olmayabilir. Bu aşamada en doğru kılavuz, zarar vermeme ve karşılıklılık ilkesi yani kendimiz hakkında söylenmesini istemeyeceğimiz şeyleri başkası hakkında da söylememeye dikkat etmek olmalı.

Alper Hasanoğlu
Alper Hasanoğlu Hakkında

Alper Hasanoğlu 1967 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'nin ardından Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. İki yıl Çorlu Devlet Hastanesi'nde görev yaptıktan sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde Fizyoloji ihtisası yaptı. Ardından İsviçre’de Basel Üniversitesi'nde psikiyatri ihtisası yaptı ve yine Basel Üniversitesi Psikiyatri Polikliniği’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2010 yılında Türkiye'ye dönerek kurmuş olduğu TherapiaGroup çatısı altında ekibiyle birlikte klinik çalışmalarına devam etmektedir. Yazarın Remzi Kitabevi’nden yayınlanmış Bir Terapistin Arka Bahçesi, İlişkilerin Günlük Hayatı ve Çocuklarda Rezilyans isimli üç kitabı ve Doğan Kitap'tan yayınlanmış Aşkın Halleri adlı bir kitabı bulunmaktadır. 2009-2016 tarihleri arasında Radikal (gazete)'de köşe yazarlığı yapan Hasanoğlu, ayrıca Milliyet, Duvar ve Diken’de köşe yazarlığı yaptı. Alper Hasanoğlu iki çocuk babasıdır.

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir